Vršačka transverzala

Vršačka transverzala je otvorena 08. oktobra 1976. godine. Od tada ju je obišlo više od 3000 planinara. Dugačka je oko 39 kilometara i ima osam kontrolnih tačaka. Transverzalu održava PSD ''Vršačka kula''. Izrađeni su i transverzalni dnevnik i značka. O izdatim značkama se vodi evidencija. Trasa je u potpunosti označena planinarskom markacijom i slovom ''T''. Za svaku kontrolnu tačku transverzale postoji pečat. Kao najpraktičnije rešenje pokazalo se da se oni nalaze u našem domu.

KT-1 Sportsko-rekreativni centar ''Milenijum'' (110 m/nv). Ova kontrolna tačka nalazi se na samom podnožju Vršačkih planina. Odavde se ide prvo ulicom a potom stepenicama do brda Crkvica na kome je 1724. godine izgrađena zavetna kapela. Dalje se ide stazom do Kule.

KT-2 Vršačka kula (399 m/nv). Odavde se ide prvo na Tursku glavu (402 m/nv), prolazi se pored dečijeg odmarališta ''Crveni krst'', prođe se vikend naselje a onda se na raskrsnici skrene levo. Od raskrsnice do Supovog odmarališta vodi asfaltni put a dalje pešačka staza sve do Đakovog vrha.

KT-3 Đakov vrh (449 m/nv) je izvanredan vidikovac. Odavde se pruža lep pogled na Lisičiju glavu, Gudurički vrh kao i na plantažne vinograde. Staza se prvo spušta do uzletišta za paraglajdere, pa pored šumske kuće izlazi na put gde se u krivini nalazi izvor sa vodom za piće. Dalje se ide putem a na raskrsnici se skrene levo, uzbrdo ka planinarskom domu.

KT-4 Planinarski dom na Širokom bilu (246 m/nv) je najčešće mesto gde planinari koji obilaze transverzalu dolaze popodne ili uveče te tu zanoće, što i mi preporučujemo. Obilazak je najbolje nastaviti sutradan, rano ujutru. Od doma se ide stazomuzbrdo do prevoja Prevala, gde se nalazi šumareva kuća. Odatle se ide gustom listopadnom šumom. Prolazi se pored razvalina zemljanog utvrđenja iz bronzanog doba i izlazi na vrh Lisičije glave.

KT-5 Lisičija glava (590 m/nv) je po visini drugi vrh u Vojvodini, odmah posle Guduričkog vrha. Sa njega se pruža divan pogled na sve strane a naročito prema Širokom bilu. Da bi transverzalom nastavili do sledeće kontrolne tačke potrebno je vratiti se oko 50 metara putem kojim ste došli a onda skrenuti desno, prateći planinarsku markaciju. Staza se strmo spušta, kroz šumu, izlazi na seoski pašnjak, Ulazi u selo Malo Središte i vodi do manastira.

KT-6 Manastir Središte (202 m/nv) na nedavno obnovljen na oko 500 metara od lokacije gde se nekada nalazio. Staza vodi do male crkve podignute na nepesušnom izvoru lekovite vode. Odavde se ide prevo naviše širokim putem, a zatim stazom kroz šumu. Izlazi se na veliku raskrsnicu odakle se grebenom uspinje na Gudurički vrh.

KT-7 Gudurički vrh (641 m/nv) je najviši vrh Vršačkih planina i najviši je vrh Vojvodine. Označen je betonskim stubom visine oko 1,5 m. Zbog guste i visoke šume sa Guduričkoh vrha nije najbolji vidik. Da bi bacili pogled na Panonsko more morate se spustiti niže do vrha Mala čoka (602 m/nv), koji se u narodu često naziva i Mali vrh. U neposrednoj blizini vrha nalazi se državna granica sa Rumunijom. Sa vrha se spušta staza do širokog puta kojim se dalje nailazi na raskrsnicu gde se skreće desno, te se kroz šumu i preko livada spušta do sela Mesić i do manastira.

KT-8 Manastir Mesić (153 m/nv) se nalazi na ulazu u selo iz pravca Vršca. Odavde se ide još malo putem pa se skrene desno. Prolazi se pored nalazišta silikatnog peska, zatim kroz vikend naselje Dumbrava i dalje se stazom nailazi na put koji vodi do planinarskog doma na Širokom bilu.